مرور اینگونه مطالب  ، شاید تلنگری باشد که بدنبال حلقه مفقوده باشیم و در این راستا اگر تقویم عمر مخابرات که نقش اصلی را در استقرار دولت الکترونیک بر عهده دارد ، ورق بزنیم ، به صفحاتی بر خواهیم خورد که در بسیاری از امور ، بر توسعه کمی بدون امعان نظر کیفی – به دلایل مختلف –  اصرار ورزیده شده است . در زمانهایی نیز ، سرویسهای مخابراتی و ارزش افزوده  را نیز بصورت جداگانه فروخته ایم ، در حالیکه مخابرات دیجیتال بدون این سرویسها غیر بهره ور و بی معنی است . بنا براین به حلقه مفقوده بر می خوریم که باید همراه با توسعه کمی از سرویسهای تلفن ثابت با هدف افزایش ضریب دسترسی و بهبود ترافیک شبکه ، بیشتر و بهتر استفاده می کردیم . درصد مکالمات موفق به دلیل نا آشنا بودن مردم و سطح پایین دانش ارتباطی آنان بسیار پایین است که براحتی می توان در راستای اصلاح الگوی مصرف ، این سرویسها را کاربردی نمود.به عبارت دیگر : "حال که نمی شود به گذشته برگشت و شروعی زیبا داشت ،میتوان هم اکنون شروع کرد و پایانی زیبا ساخت ! اما چگونه ؟!

 

وقتی متوسط درصد مکالمات موفق در شبکه مخابراتی ما ، 50% درصد باشد ، به این معنی است که برای برقراری هر ارتباط ، دوبار تلاش می شود که یک باراضافی  آنرا  می شود با کمک سرویسهای ساده تلفن ثابت کم کرد و بهره وری را نیز دو برابر نمود. فقط کافیست مردم از سرویسها و نحوه استفاده آنها آگاه شوند. با فرهنگ سازی و اطلاع رسانی بهتر و بیشتر ،  تاثیر سرویسهای  مخابراتی و به ویژه تلفن ثابت ،  بر زندگی مردم ، بسیار به سزا بوده ، و به میزان زیادی ، جلوی هدردهی وقت و انرژی را در جامعه را خواهد گرفت . وجود یک بابا ارتباطی در تلویزیون کشورمان ، به منظور ترویج ساده ترین سرویسهای مخابراتی از قبیل انتظار مکالمه یا انتقال مکالمه ، می تواند تاثیر بسزایی در بهبود ترافیک شبکه و افزایش ضریب دسترسی عناصر ارتباطی بگذارد و شروعی میمون باشد برای جایگزینی جایگزینی مکالمه به جای مراجعه ، و در غیر اینصورت ، تا وقتی بابت برقراری یک ارتباط ساده با یک سازمان ، اداره ، بیمارستان و یا پادگانی ، ساعتها وقت تلف شود ، و یا تا زمانیکه ، به جای دایورت نمودن و یا استفاده از صندوق صوتی و یا پیامگیر ، خاموش نمودن موبایل ، فرهنگ شود ، انتظار کاهش ترافیک شهری و بین شهری و... ، بی مورد است . در زیر چند سرویس مهم ، موثر ،  ساده  و قدیمی مخابرات را به منظور استفاده بیشتر و بهتر و شناساندن آنان به دیگران ، بصورت مختصر معرفی می کنم. اطمینان دارم که  هر کدام از این سرویسها اگر درست به مردم معرفی گردد ، می تواند  بسیاری از موانع ترافیکی موجود مخابرات کشور را رفع کند .

 

اولین سرویس :  سرویس انتظار مکالمه ( call waiting ):

با کمک این سرویس ، یک مشترک در حال صحبت قادر خواهد بود به مشترک پشت خط خود نیز جواب دهد . در این حالت ، دیگر برای مشترک پشت خط ، بوق اشغال فرستاده نشده و مشترک در حال صحبت نیز ، از وجود مشترک پشت خط ، با شنیدن بوقهای کوتاهی ، مطلع شده و بسته به میل خود به او جواب می دهد. اهمیت به سزای این سرویس مهم ، کاهش موثر خواسته کاذب و جلوگیری از تکرار مکرر یه خواسته ارتباطی است. بنابراین ضمن بهبود  ترافیک ، از هدر دهی وقت مردم و استهلاک تجهیزات مخابراتی جلوگیری می شود.

 

دومین سرویس :  سرویس انتقال مکالمه از خط اشغال به خطوط آزاد دیگر ) pbx ) :

با کمک این سرویس بسیار مهم ، میتوان ضریب دسترسی به  مقاصد پر ترافیک را چند برابر کرد. به نظر بنده ، اولین گام اساسی برای رسیدن به شهر الکترونیک ، داشتن تلفنخانه های کارآمد با این سرویس و سانترالهای مجهز به ثبت صدا و اپراتور خودکار و امکان ضبط اطلاعات برای اطلاع رسانی گویا است . در این شهر زیبا ابتدا باید مردم بتوانند جهت کسب یک خبر ساده ، به یک مرکز ارایه خدمت مثل بیمارستان یا یک هتل براحتی زنگ بزنند . در حال حاضر بدلیل نا آگاهی مردم و سازمانها ، در سربرگ نامه ها و یا بانک 118 ، کلیه شماره های یک بیمارستان – بطور مثال – ثبت و نوشته شده است ! بنابراین جهت برقراری ارتباط ، به ناچار تک تک شماره ها را باید در اختیار داشت و به ترتیب گرفت . اعلام اینگونه شماره ها که معمولا متوالی بوده و با کلمه " الی " اطلاع رسانی می گردد برای همه آشنا ست .! تصور اینکه بتوان کاری نمود که در صورت مواجه شدن با تلفن اشغالی از مجموعه تلفنهای ، تلفنخانه یک بیمارستان ، اتوماتیک به شماره دوم یا سوم آن زنگ بخورد ، دشوار است اما سالهاست که از این سرویس در ایران استفاده می شود. نکته فراموش شده در استفاده از این سرویس ، عدم آگاهی مشترک و مخابرات در اطلاع رسانی تنهای شماره هدر و یا سرگروه بوده است.

با کمال تاسف بسیاری از شماره های موجود در بانکهای مشاغل 118  اضافی و یا اشتباه است که خود مانع اسقرار درست این سرویس در بین جامعه است.

 با کمک این سرویس می توان یکی از تلفنهای  موجود در تلفنخانه ادارات و مقاصد پر ترافیک مثل هتلها ، بیمارستانها ، کارخانه ها ، سازمانها ، مراکز آموزشی و نظامی و ....  ، را سرگروه ( هدر) قرار داد ، تا  اولا همه فقط یک شماره هدر را  بدانند و بگیرند و ثانیا به محض اشغال ، بطور خودکار ارتباط با شماره های آزاد بعدی برقرار شود، به عبارت دیگر ،  با این سرویس میتوان از  تلفنهای هر مقصد ارتباطی ، یک نردبانی ارتباطی ساخت تا اگر کسی پا را روی پله اول این نردبان گذاشت ، بصورت اتوماتیک پله های این نردبان به ترتیب ، جهت برقراری ارتباط پیموده و تست گردد و فقط زمانی با بوق اشغال مواجه شویم که کلیه پله های این نردبان ارتباطی ، مشغول باشد.

حسن این سرویس بسیار مهم و موثر ، که در استقرار شهر الکترونیک ، جزو اصول و مبانی است ، اطلاع رسانی و دانستن یک شماره به عنوان سر خط یا سر گروه یا هدر و کاپیتان از هر مقصد است که هم خود مشترک در اطلاع رسانی باید  رعایت  کند و هم مراکز اطلاع رسانی مثل 118 ها . شاید تا حالا شما نیز، بارها شماره ای را از 118 شهرتان در جهت ارتباط با یکی از شعبات بانک ملی – بطور مثال – گرفته اید که پس برقراری با بوق فاکس  مواجه شده اید! راستی در این مواقع واکنش شما چیست؟! اما تصور کنید پس از مرور این سرویس ،شما نیز آستین بالا بزنید و مسبب شوید تا با کمک سرپرستی بانک ها در شهر الکترونیک مشهد مقدس ، ضمن برقراری چنین سرویسی موثر ، کلیه شماره های اضافی شعبات بانکها را در 118 پاک کنید  و این مهم را در کشور عزیزمان تعمیم دهید !. به همین سادگی و بدون حل معادلات n     مجهولی ، شما بانی کاری شده اید که از اقدامات زیر بنایی شهر الکترونیک محسوب می شود.

رجا واثق داریم  به عنوان مثال ،  وقتی بتوانیم با دانستن فقط یک شماره تلفن و آنهم با یک بار شماره گیری ، ابتدا به تلفنخانه  خودکار بیمارستان امام رضا مشهد ( ع) ، متصل و سپس با همکاری فقط یک صدای ضبط شده به بانک اطلاعات و یا داخلی مورد نظر وصل شده ، و با کمک یک نیروی انسانی مودب آنسوی خط به هدف خود برسیم ، دلیلی برای مراجعه وجود نخواهد داشت .

شماره 8833060 با ظرفیت پاسخگویی همزمان به 20 نفر ، در بیمارستان فارابی مشهد ، کار رزرواسیون نوبت دکتر، 8599000 با ظرفیت 10 خط، تلفن گویای بیمارستان امداد است که با کمک آن میتوان اسامی بیماران بستری را با صدای ضبط شده خودشان شنید و یا تلفنهای خودکاری که ما را در جهت تهیه بلیط قطار و یا هواپیما در تعدادی از  آژانسهای مسافرتی شهر زیبایمان - مشهد مقدس – خود گویای حرکتی نوید بخش در مسیر استقرار شهر الکترونیک و کاهش ترددهای شهری و بین شهری بیمورد است که لازم و ضروریست ، اما نا کافی و نا شناخته است که میتوان  ضمن تشویق این مشترکین ، دیگران  نیز آگاه و ترغیب و تشویق نمود.

تا زمانیکه جهت ارتباط با تلفنهای صدا و سیما- حتی استانی – و یا شماره های  یک پادگان و یا دانشگاه ، باید هفت کوه و هفت تپه پشت سر گذاشته شود ، چه انتظاری برای ارایه خدمت بصورت الکترونیک می توان داشت. وقتی یک دانشگاه به عظمت پیام نور در یک شهرستان بزرگ استان خراسان  ، تنها یک شماره تلفن را برای انتخاب واحد و ....، برای چند صد نفر دانشجو اختصاص می دهد  ، و یا تعداد خط محدود و نا متناسب ، برای پرداختهای الکترونیکی بانکها ، اختصاص داده می شود ، کاری درست است که  به شیوه غلط انجام شده است. در حالیکه بهره وری یعنی انجام کارهای درست به روش درست !.

سامانه 1818 در مخابرات که اخیرا برای پرداخت قبوض و دیگر خدمات مشترکین راه اندازی شده و یا  شماره های مشابه در بانکها و یا خود پردازها ، زمانی موثر است که ضریب دسترسی به آنها متناسب با مخاطبین در نظر گرفته شده باشد .

با کمک این سرویس میتوان به تاکسی تلفنیها و مشاغل مشابه مثل بنگاههای املاک و.....یاد داد ، که می توانند فقط یک شماره تلفن کاپیتان داشته باشند ، تا هم خودشان فقط یک شماره اطلاع رسانی کنند ، هم مردم سریع ارتباط برقرار کنند و هم بتوانند تنهای شماره کاپیتان را به جاییکه که مایلند و در زمانیکه که نیاز است- شبها به خانه کشیک شب در تاکسی تلفنیهای شبانه روزی -  دایورت نمایند.

بنابراین ملاحظه می کنید که : شهر الکترونیک ، یک نقطه نیست ، بلکه یک جریان است و کشورهای که در حال حاضر بسیاری از خدمات را بصورت دوسویه از طریق اینترنت ارایه می نمایند ، قبل از نقطه فعلی ، درس ساده سرویسهای تلفن ثابت را پاس کرده اند. آیا از خود پرسیده اید که حتی  چرا برای استفاده از ساده ترین سرویس مخابرات که رایگان نیز می باشد باید مراجعه کرد و مدارک ارایه داد و فرم تکمیل نمود!؟ قطعا ابتدا مخابرات و پست به عنوان صاحبان  این صنعت باید خود ، تلفنخانه های کار آمد و موثر ، مراکز تماس قوی و با اطلاعات بروز و....داشته باشند و ضمنا سرویسهای تلفن ثابت در اختیار همه مشترکین قرار داشته باشد ، نه اینکه در حال حاضر بابت بهره گیری از یک سرویس ساده مخابراتی مثل دایورت باید مشترک به دفتر مخابراتی مراجعه کرده و مدارکی نیز ارایه کند تا بتواند از آن استفاده کند.  حدا اقل انتظار یک شهروند که قرار است در شهری الکترونیک زندگی کند ، این است که بتواند سرویسهای تلفن ثابت خود را از پورتال مخابرات شهرش بدون نیاز به مراجعه درخواست کند.!

ایجاد سایتهای خانه یابی و یا فروش خدمت و کالا  به منظور دسترسی آسان مردم به خدمات بهتر ، می تواند اقدامات بعدی در مسیر استقرار شهر الکترونیک باشد .

پس بطور خلاصه به دلیل اهمیت این سرویس ، اعلام میدارم که در حال حاضر ، در هر نقطه ایران که ، یک مشترک حقیقی یا حقوقی ، بیشتر از یک تلفن در یک نقطه فیزیکی دارد ، می تواند با تکمیل یک فرم در یکی از دفاتر خدمات ارتباطی ، از سرویس انتقال مکالمه از خط اشغال به خط یا خطوط آزاد دیگر استفاده کند تا بصورت نرم افزاری و بصورت رایگان ، یکی از تلفنهای او سر خط یا سرگروه ( هدر) شود و بقیه زیر خط یا زیر گروه باشد و دیگر نیازی به اطلاع رسانی کلیه خطوط  نباشد تا برقراری یک پل ارتباطی با کمترین  شماره گیری میسر شود.

 

سومین سرویس : سرویس انتقال مکالمه (Diverting   ):

با کمک این سرویس ، میتوان یک مکالمه را در سه حالت : فوری یا بلادرنگ ، درصورت اشغال و یا بعد از سه زنگ به نقطه دیگری انتقال داد. این سرویس با افزایش ضریب دسترسی ،  نقش ویژه ای در جهت   کاهش ترافیک ، و افزایش ضریب امنیت اجتماعی همسو با اصلاح الگوی مصرف ، ایفا می کند. به عنوان مثال ، وقتی مشترکی خانه و محل کار خود را ترک می کند ، می تواند تلفن خود را  به موبایل و یا هر تلفن دیگری ،به گونه ای  دایورت یا انتقال مکالمه کند ، که  اولین زنگ به محل جدید ارسال شود. از آنجاییکه سارقین معمولا جهت اطمینان از نبود شخص به خانه یا محل کار زنگ می زنند ،  این سرویس با فریب وی ، می تواند ضمن کاهش شر سارق ، الطاف دوستان ما را نیز به ما برساند .

 

مشترک نیز با کمک حالت دیگری از سرویس دایورت – در حالت اشغال -  سر ریز مکالمات خود را به خط دیگری منتقل کند .به عنوان مثال : اگر مغازه داری ، دارای دو خط تلفن است ، براحتی خط اول را به خط دوم در صورت اشغال دایورت می کند تا نیازی به نوشتن دو خط تلفن با برچسب روی شیشه یا کارت ویزیت خود نداشته باشد و مشتریانش او نیز به یک شماره با ضریب دسترسی دو برابر بتوانند زنگ بزنند.

حالت سوم این سرویس نیز ، دایورت بعد 3 زنگ است ، که ابتدا شماره تلفن سه زنگ می خورد و در صورت عدم پاسخ ، زنگ 4 به شماره مورد نظر ما ارسال می شود که می تواند کاربرد زیادی داشته باشد.

بنابراین ملاحظه شد، که این سرویس هم تسهیل کننده ارتباط است و هم تضمین کننده امنیت بیشتر.

 

چهارمین سرویس : سرویس ارتباط بدون شماره گیری یا خط داغ (  Hot Line  ) :

با کمک این سرویس می توان ، 5 ثانیه پس از برداشتن گوشی تلفن ، بطور اتوماتیک ، به شماره مورد نظرمان که از قبل با کد به مرکز تلفن داده شده وصل شد. بطور مثال ، پر کاربرد ترین شماره تلفن در محل کار یک کارمند ،  شماره همسایه مادر بزرگ یا پدر بزرگها برای کمکهای اضطراری ، شماره محل کار یا موبایل پدر و مادر خانواده برای کودکانی که در خانه مجبور زمانهایی را تنها باشند و....یا شماره  قصه گوی شهرمان ویا شماره 110 پلیس  برای طلافروشیها در زمان سرقت و ... ، را میتوان با یک کد ساده به تلفن وارد نمود و بنا به ضرورت ، ما  فقط با برداشتن گوشی و پس از تحمل تنها 5 ثانیه  ، به شماره مورد نظر وصل خواهد نمود.!

ملاحظه می کنید که این سرویس، تقریبا هم کار یک دزدگیر را بخوبی می تواند برای یک طلافروشی انجام دهد و هم کار یک ناجی برای  افراد کم سن و سال و یا کهن سال در زمان تنهایی . پس همراستابا اصلاح الگوی مصرف می تواند بار سنگینی را  در جهت افزایش ضریب امنیت و بهداشت روانی جامعه به دوش بکشد ، بدون اینکه نیاز به هزینه زیادی باشد.

تصور اینکه ، فردی سالخورده و یا کودکی خرد سال و یا یک طلافروش به محض احساس خطر و یا نیاز ، با انداختن گوشی تلفن حتی در تاریکی ، به جایی و کسی که می تواند موثر باشد وصل شود ، هم خاطر سارقین را آزرده می کند و هم دل سالمند را گرم ، پس ریسک خطر در جامعه بالا رفته و استرس نیز در جامعه کاهش می یابد ، در صورتیکه در ابتدا با این سرویس بسیار ساده چنین تصوری نمی رفت.

 

پنجمین سرویس : سرویس شماره گیری مختصر :

 با کمک این سرویس ، میتوان حدود بیست شماره تلفن را در حافظه مرکز تلفن با کدهای دو رقمی حفظ و نگهداری کرد  تا در زمان نیاز به منظور پرهیز از اتلاف وقت و افزایش دقت ، به جای شماره گیری  چندین رقم ، تنها برای هر ارتباط یک کد 4 رقمی را گرفت. لازم به ذکر است ، این حافظه ها که در مراکز تلفن برای مشترک شماره ها را ذخیره می کنند ، با حافظه روی گوشیها  فرق دارند و شماره گیری خیلی سریع صورت می گیرد.

 

ششمین سرویس : سرویس مکالمه کنفرانسی :

با کمک این سرویس میتوان مکالمه با بیش از یک نفر همزمان انجام داد که تشکیل جلسات سه نفره از نمونه های بارز این سرویس است که نیاز به حضورهای فیزیکی را کمتر می کند.

 

هفتمین سرویس : سرویس مکالمه  برگشتی  ( Call Back  ) :

با کمک این سرویس ، به محض مواجهه با یک شماره تلفن اشغال ، میتوان کد مخصوص این سرویس را گرفت و گوشی را گذاشت ، به محض آزاد شدن شماره مورد نظر ، ارتباط برقرار شده و تلفن ما نیز زنگ می خورد . بنابراین این سرویس نقش ویژه ای در جلوگیری از اتلاف وقت و انرژی و استهلاک ابزارهای ارتباطی بر عهده  دارد که کاملا همراستا با اصلح الگوی مصرف است .

 

هشتمین سرویس : سرویس سنترکس :

با کمک این سرویس ، میتوان  شماره های متعدد یک سازمان و یا یک مقصد ارتباطی مثل یک بیمارستان بزرگ ، بصورت نرم افزاری در یک گروه قرار داد ، به گونه ای که مشابه  دستگاههای سانترال موجود ، در داخل گروه تنها با گرفتن سه شماره سمت راست ، ارتباط برقرار شود و برای ارتباط به بیرون و یا از بیرون به درون شماره ها کامل شماره گیری شود. این سرویس تقریبا کار سانترالهای فعلی را می کند که مشترکین را از داشتن آنها بی نیاز می کند. بنابراین این سرویس نیز همسو با بهره وری و اصلاح الگوی مصرف می باشد.

 

نهمین سرویس : سرویس نمایشگر:

با کمک این سرویس شماره تلفن کننده روی مانیتور تلفن ما قابل مشاهده است که کاربرد آن نسبت به سایر سرویسها قابل لمستر است و در حال حاضر عموما با آن آشنا هستند.

 

دهمین سرویس : سرویس بیدار باش :

با کمک این سرویس می توان تلفن را مانند ساعت برای یک روز یا چندین روز کوک  کرد تا ما را بیدار کند.

و اما در انتها ، مقتضیات جهان امروز طوریست که نظامی سیاسی  و اجتماعی بدون تجهیز  و بکارگیری ابزار ارتباطی ، به منظور افزایش بهره وری ملی امکان توفیق نخواهد داشت . بی توجهی و عدم آشنایی به امکانات بالقوه سازمانها و جامعه از یک سو ، و ناهماهنگی اجزا نظام سیاسی از طرف دیگر ، مشکلات فعلی را گرفتار چرخه باطل و رشد تصاعدی می کند که این روند متاسفانه با عنایت به ساختار فعلی ، با شتاب بیشتری ادامه دارد ک حاکی از عدم برنامه ریزی دقیق در امور سازمانهاست .

فقدان واقع بینی در برنامه ریزی و بی ارادگی و جدی نبودن در اجرای برنامه ، دو مشکل عمده عدم تحقق برنامه هاست .شناخت نقاط قوت و ضعف ، اجرای هماهنگ  مواد یک برنامه خوب ، شناخت منابع درونی سازمانها و استفاده از آنها ، و پرهیز از افکار ناصحیح و عادتهای غلط ، می تواند در رفع موانع اجرای یک برنامه  خوب ، کمک موثری به ما بکند.

 نقش ویژه و موثر ارتباطات درست و صحیح به عنوان کاتالیزوری قوی در اجرای به موقع برنامه ها با توجه به عنصر مهم زمان در عصر ارتباطات بر کسی پوشیده نیست ، بنابراین این ابزار ارتباطی بشر عصر ارتباطات  – تلفن  با سرویسهایش -  بیش از پیش می تواند در تحقق اهداف دولت الکترونیک  مورد توجه قرار گیرد تا حرکتی اصولی از دولت مکانیک یا شهر مکانیکی به سوی شهر تلفنی و سپس شهر اینترنتی یا الکترنیکی و سپس شهر موبایلی حرکت کند.به امید روزی که همه کارها بدون مراجعه، از خانه و فقط با یک گوشی موبایل قابل رتق و فتق باشد. انشاا....

با مخابرات جهان در خانه شماست